Η αλλαγή των φώτων, είδη λαμπτήρων

bulb and rain

Ο Δάσκαλος (για μας τους φυσικούς) Χαράλαμπος Κασωτάκης, με αφορμή της αυριανής μέρας των φώτων δημοσίευσε στο υλικό φυσικής – χημείας μια παρουσίαση με τον τίτλο :

«Μια και είναι των Φώτων ένα άρθρο για τα φώτα που μπορεί να διαβαστεί στην τάξη»

Θεωρούμε την παρουσίαση χρήσιμη και διδακτική, την χωρίσαμε και την παρουσιάζουμε σε τρεις ενότητες.

Δείτε τις δύο προηγούμενες :

Η αλλαγή των φώτων, οι λαμπτήρες

Η αλλαγή των φώτων, ανθρώπινες ανάγκες

Επιστρέψτε στη σελίδα που φιλοξενεί όλα τα θέματα Δ γενικής φυσικής.

Ενότητα τρίτη, είδη λαμπτήρων

Επιλογή λαμπτήρων ανάλογα με το είδος:

ΑΠΛΟΙ (ΣΥΜΒΑΤΙΚΟΙ) ΛΑΜΠΤΗΡΕΣ ΠΥΡΑΚΤΩΣΗΣ

Είναι οι κοινοί λαμπτήρες που ελάχιστες βελτιώσεις έχουν σχετικά με τον πρώτο λαμπτήρα που παρουσίασε το 1879 ο Thomas Edison) Η ΕΕ έχει  αποφασίσει να αποσύρειτους λαμπτήρες αυτού του τύπου από την ευρωπαϊκή αγορά μέχρι το 2012

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ

  • Χαμηλή τιμή αγοράς
  • Προσφέρουν πάντοτε τη δυνατότητα αυξομείωσης της έντασης


ΒΕΛΤΙΩΜΕΝΟΙ ΛΑΜΠΤΗΡΕΣ ΠΥΡΑΚΤΩΣΗΣ

imbroved bulb

Πλεονεκτήματα

  • Έχουν ίδια μορφή και σχήμα με τους συμβατικούς λαμπτήρες πυράκτωσης
  • Παράγουν το ίδιο δυνατό και καθαρό φως
  • Δίνουν το μέγιστο της φωτεινότητάς τους αμέσως όταν τους ανάψετε
  • Προσφέρουν πάντοτε τη δυνατότητα αυξομείωσης της έντασης
  • Δεν επηρεάζονται από τη θερμοκρασία περιβάλλοντος
  • Έχουν φθηνότερη τιμή αγοράς

Μειονεκτήματα

  • Δεν εξοικονομούν τόση ενέργεια όσο άλλοι λαμπτήρες αυτού του είδους
  • Διαρκούν πολύ λιγότερο (2 χρόνια) από άλλους λαμπτήρες (6-10 χρόνια οι λαμπτήρες φθορισμού μικρού μεγέθους και οι λαμπτήρες LED)
  • Είναι ακριβότεροι συνολικά (υψηλότερο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, συχνότερη αντικατάσταση)
  • Διατίθενται μόνο σε “ζεστό λευκό” χρώμα φωτός, γεγονός που περιορίζει το εύρος των χρήσεων.
  • Υπερθερμαίνονται κατά τη χρήση (όπως οι παλιοί λαμπτήρες)

Χρήση

Οι βελτιωμένοι λαμπτήρες πυράκτωσης μπορούν να χρησιμοποιούνται:

  • Όταν ο χώρος χρειάζεται δυνατό, καθαρό φως για τη δημιουργία αντανακλάσεων για διακοσμητικούς λόγους
  • Για φώτα που δεν χρησιμοποιούνται πολύ – σε περιπτώσεις δηλαδή όπου θα χρειαζόταν περισσότερος χρόνος για να αντισταθμιστεί η υψηλότερη τιμή αγοράς από τη χαμηλότερη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας ενός λαμπτήρα εξοικονόμησης ενέργειας.

ΛΑΜΠΤΗΡΕΣ ΦΘΟΡΙΣΜΟΥ (ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ή CFLs)

economic bulb
Πλεονεκτήματα

  • Καταναλώνουν έως 80% λιγότερη ενέργεια από τους συμβατικούς
    λαμπτήρες πυράκτωσης
  • Αποφέρουν εξοικονόμηση έως 60 ευρώ κατά τη διάρκεια ζωής ενός λαμπτήρα
  • Διαρκούν τουλάχιστον 6-10 χρόνια (σε αντίθεση με τους συμβατικούς λαμπτήρες πυράκτωσης που διαρκούν 1-2 χρόνια)
  • Λόγω χαμηλής θερμοκρασίας λειτουργίας δεν ενέχουν κίνδυνο πρόκλησης πυρκαγιάς
  • Προσφέρουν περισσότερες επιλογές χρωμάτων φωτός

Οι λαμπτήρες φθορισμού μικρού μεγέθους να χρησιμοποιούνται

Για όλα τα φώτα που χρησιμοποιούνται συχνά ή για παρατεταμένα διαστήματα και όταν χρειάζεστε μαλακό φως και όχι δυνατό, καθαρό φως (ελέγχετε ωστόσο τη συσκευασία για να βεβαιωθείτε ότι το χρώμα του φωτός είναι αυτό που θέλετε, ζεστό λευκό ή ψυχρό λευκό).

Τι πρέπει να γνωρίζουν οι καταναλωτές

Η λειτουργία των απλών λαμπτήρων φθορισμού μικρού μεγέθους επηρεάζεται από ορισμένους παράγοντες, όπως η συχνότητα χρήσης και οι ακραίες θερμοκρασίες. Δεν μπορείτε να αυξομειώσετε την ένταση και από τη στιγμή που θα τους ανάψετε μέχρι τη στιγμή που θα δώσουν το μέγιστο της φωτεινότητας τους μεσολαβεί κάποιος χρόνος. Ωστόσο, υπάρχουν ειδικοί λαμπτήρες φθορισμού μικρού μεγέθους που μπορούν να ικανοποιήσουν αυτές τις απαιτήσεις. Πρέπει να διαβάζετε τις πληροφορίες στη συσκευασία του λαμπτήρα για να μάθετε εάν μπορείτε να τον αναβοσβήνετε συχνά ή να αυξομειώνετε την ένταση του φωτός καθώς και αν αντέχει σε ακραίες θερμοκρασίες ή αν ανάβει γρήγορα. Οι λαμπτήρες φθορισμού μικρού μεγέθους είναι πάντοτε ημιδιαφανείς (ματ), και ως εκ τούτου μπορούν να παράγουν μόνο μαλακό φως, αντίστοιχο με εκείνο των ημιδιαφανών λαμπτήρων πυράκτωσης.

ΠΡΟΣΟΧΗ: Τι πρέπει να κάνω, όταν ένας συμπαγής λαμπτήρας φθορισμού (οικονομικός) σπάσει ή καεί;       

Πρέπει να γνωρίζετε ότι οι συμπαγείς λαμπτήρες φθορισμού περιέχουν μικρή ποσότητα υδραργύρου –λιγότερο από 5 mg, δηλαδή ποσότητα κατά πολύ μικρότερη από την ποσότητα του υδραργύρου που περιέχουν άλλα προϊόντα οικιακής χρήσης, όπως θερμόμετρα παλαιού τύπου και μπαταρίες. Στην απίθανη περίπτωση που θα σπάσει ένας συμπαγής λαμπτήρας φθορισμού, πρέπει πρώτα να αερίσετε το χώρο και στη συνέχεια να απομακρύνετε τα θραύσματα με ένα υγρό πανί προσέχοντας να μην έρθει σε επαφή με το δέρμα. Πρέπει να αποφύγετε να έρθουν τα θραύσματα σε επαφή με το δέρμα σας και δεν πρέπει να χρησιμοποιήσετε ηλεκτρική σκούπα απομακρύνοντας εγκύους και παιδιά. Κάποιοι συστήνουν ακόμα και την απομάκρυνση του τμήματος του χαλιού πάνω στο οποίο έσπασε η λάμπα φθορισμού. Ένας τρόπος να αντιμετωπίσετε το ενδεχόμενο τυχαίας θραύσης του λαμπτήρα και διαρροής υδραργύρου είναι η αγορά συμπαγών λαμπτήρων φθορισμού με εξωτερικό άθραυστο περίβλημα. Στη συσκευασία του λαμπτήρα πρέπει αναφέρεται ο δικτυακός τόπος, στον οποίο μπορείτε να βρείτε αναλυτικές οδηγίες από τον κατασκευαστή σχετικά με το χειρισμό των σπασμένων συμπαγών λαμπτήρων φθορισμού. Όπως ισχύει και με πολλά άλλα ηλεκτρικά προϊόντα, οι νέοι λαμπτήρες δεν πρέπει να απορρίπτονται μαζί με τα οικιακά απορρίμματα, αλλά να επιστρέφονται στα ειδικά σημεία συλλογής. Για αναλυτικές πληροφορίες , επισκεφθείτε τον δικτυακό τόπο http://www.e-lumen.eu, στον οποίο θα βρείτε έναν διαδραστικό οδηγό που θα σας βοηθήσει να επιλέξετε τον λαμπτήρα που θέλετε.

Λαμπτήρες φωτοδιόδων LED (Light Emitting Diode)

led lamp
Πλεονεκτήματα :

  • Καταναλώνουν σήμερα έως 80% λιγότερη ενέργεια από τους συμβατικούς λαμπτήρες πυράκτωσης. Πρόσφατα (15/4/2013) η εταιρία PHILIPS, η παρουσίασε λαμπτήρα που προσφέρει ακόμα καλύτερη απόδοση 200 lumen φωτισμού για κάθε Watt ηλεκτρικής ενέργειας. Τον οποίο περιγράφει ως τον «πιο αποδοτικό του κόσμου». Προγραμματίζεται να κυκλοφορήσει το 2015 για να αντικαταστήσει αρχικά τους μακρόστενους λαμπτήρες φωτισμού στα γραφεία και αργότερα στο σπίτι. Συγκριτικά, πολλοί σημερινοί λαμπτήρες LED περιορίζονται στα 70 lm/W, οι λαμπτήρες φθορισμού δεν ξεπερνούν τα 100 lm/W, ενώ τη χειρότερη απόδοση παρουσιάζουν οι συμβατικοί λαμπτήρες φωτισμού, οι οποίοι εκπέμπουν πολύ θερμότητα και δίνουν μόλις 15 lm/W.
  • Εξασφαλίζουν εξοικονόμηση κόστους κατά τη διάρκεια ζωής τους (αν και αυτή είναι περιορισμένη σήμερα λόγω της υψηλής τιμής αγοράς τους που όμως πιθανότητα θα μειωθεί στο προσεχές μέλλον)
  • Χρόνος ON/OFF: Τα LED έχουν γρήγορη απόκριση. Μια τυπική κόκκινη LED μπορεί να έρθει σε κατάσταση πλήρους φωτεινότητας σε χρόνο microsecond (εκατομμυριοστά του δεπτερολέπτου). Τα LED που χρησιμοποιούνται ως συσκευές επικοινωνίας έχουν ακόμα μικρότερους χρόνους απόκρισης.
  • Ψυχρό φως: Σε αντίθεση με τις κοινές πήγες φωτός, τα LED εκπέμπουν πολύ λίγη θερμότητα σε μορφή υπέρυθρης ακτινοβολίας που μπορεί να προκαλέσει ζημιά σε ευαίσθητα αντικείμενα ή κατασκευές. Η ενέργεια που χάνεται διαχέεται ως θερμότητα μέσω της βάσης του LED.
  • Χρόνος ζωής: Τα LED έχουν μεγάλους χρόνους ζωής. Οι ώρες λειτουργίας τους κυμαίνονται από 35.000 έως 50.000 ώρες, αριθμός τεράστιος συγκριτικά με αυτόν των λαμπτήρων πυράκτωσης που κυμαίνεται από 1.000 έως 2.000 ώρες και των λαμπτήρων φθορισμού που κυμαίνεται από 10.000 έως 15.000 ώρες.
  • Αντίσταση σε κραδασμούς: Τα LED, όντας στοιχεία στερεάς κατάστασης, είναι δύσκολο να υποστούν ζημιά από κραδασμούς όπως συμβαίνει με τις λάμπες πυράκτωσης και φθορισμού.
  • Εστίαση: Τα LED μπορούν να σχεδιαστούν ώστε να εστιάζουν το φως σε ένα συγκεκριμένο σημείο ή περιοχή. Οι λάμπες πυράκτωσης και φθορισμού απαιτούν ένα εξωτερικό ανακλαστήρα για να συλλέγει το φως και να το κατευθύνει με ένα χρήσιμο τρόπο.
  • Τοξικότητα: Τα LED δεν περιέχουν υδράργυρο όπως οι λάμπες φθορισμού.
  • Διαρκούν τουλάχιστον 10 χρόνια (συγκριτικά, οι συμβατικοί λαμπτήρες πυράκτωσης διαρκούν 1-2 χρόνια)
  • Λόγω χαμηλής θερμοκρασίας λειτουργίας δεν ενέχουν κίνδυνο πρόκλησης πυρκαγιάς
  • Μπορείτε να τους αναβοσβήνετε συχνά χωρίς πρόβλημα
  • Δίνουν το μέγιστο της φωτεινότητάς τους αμέσως μόλις τους ανάψετε
  • Προσφέρουν περισσότερες επιλογές χρωμάτων φωτός (θερμοκρασίες χρώματος)
  • Εξασφαλίζουν δυνατό, καθαρό ή μαλακό φως, ανάλογα με τις ανάγκες.


Τι πρέπει να γνωρίζουν οι καταναλωτές

Οι λαμπτήρες LED που διατίθενται επί του παρόντος στο εμπόριο έχουν χαμηλή έως μεσαία φωτεινότητα (μικρότερη από εκείνη ενός λαμπτήρα πυράκτωσης 75W). Κάποιοι λαμπτήρες LED είναι ευαίσθητοι στη θερμοκρασία και δεν έχουν δυνατότητα αυξομείωσης της έντασης – αν και υπάρχουν ειδικοί λαμπτήρες για αυτές τις περιπτώσεις. Όταν καίγονται, δεν πρέπει να τους πετάμε στα οικιακά απορρίμματα, αλλά να τους παραδίδουμε για ανακύκλωση. Να χρησιμοποιούμε λαμπτήρες LED για όλα τα φώτα που λειτουργούμε συχνά ή για παρατεταμένα διαστήματα. Να ελέγχουμε τη συσκευασία για να βεβαιωθούμε ότι το χρώμα του φωτός είναι αυτό που θέλουμε ( ζεστό λευκό ή ψυχρό λευκό ) και ότι είναι κατάλληλοι για αυξομείωση της έντασης ή για ακραίες θερμοκρασιακές συνθήκες.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ :

Για να είστε σίγουροι  ότι θα σας δίνουν το φως που επιθυμείτε ακόμα και προς το τέλος της μακράς σε διάρκεια ζωής τους με δεδομένο την μείωση της φωτεινότητας με την χρήση αγοράστε λαμπτήρες με παραπάνω ισχύ καθώς οι λαμπτήρες LED χάνουν προς το τέλος της ζωής τους το 15% της φωτεινότητας τους ενώ οι λαμπτήρες φθορισμού (οικονομικοί) το 5%.

ΠΙΘΑΝΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΜΕ ΤΙΣ ΛΑΜΠΕΣ LED:

Υπάρχει η πιθανότητα να πρόκειται για παραπληροφόρηση καθοδηγούμενη από εταιρίες λαμπτήρων που έχουν ζημίες από την έλευση των LED. Όμως οι Γαλλικές υγειονομικές αρχές συστήνουν την αποφυγή χρήσης τέτοιων λαμπτήρων ιδιαίτερα σε χώρους όπου υπάρχουν μικρά παιδιά όπως είναι οι παιδότοποι καθώς  :

α.

Η ένταση του φωτός είναι ισχυρή (μέχρι και 1.000 φορές μεγαλύτερη από εκείνη ενός συμβατικού λαμπτήρα) και

β.

Η αναλογία του μπλε ως προς το άσπρο φως που δημιουργούν το σύνθετο φως του λαμπτήρα είναι ψηλή σχετικά με άλλους τύπους λαμπτήρων. Το μπλε φως μπορεί να προκαλέσει τοξικό στρες στον αμφιβληστροειδή χιτώνα του ματιού. Ο κίνδυνος να προκληθεί ανεπανόρθωτη βλάβη στον αμφιβληστροειδή χιτώνα είναι πολύ μεγαλύτερος για τα παιδιά, γιατί ο κρυσταλλικός φακός του ματιού τους είναι σε ανάπτυξη και ανίκανος να φιλτράρει αποτελεσματικά το φως.

Ενώ εκκρεμεί η εκτίμηση του κινδύνου σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Γραφείο Τροφίμων, Περιβαλλοντικής και Επαγγελματικής Υγείας και Ασφάλειας (ANSES),της Γαλλίας προειδοποιεί και αποθαρρύνει τη χρήση των συστημάτων φωτός LED στα δωμάτια των παιδιών και γενικά σε χώρους όπου συχνάζουν μικρά παιδιά.

Γενικά για περιορισμό της έκθεσης στην ακτινοβολία, τόσο των CFLs όσο και των LED, συστήνεται η χρήση λαμπτήρων με κάλυμμα και η αυστηρή τήρηση της απόστασης ασφαλείας μεταξύ λαμπτήρα και προσώπου κατά προτίμηση στα 30 εκατοστά ή τουλάχιστον 20 εκατοστά.

Η αλλαγή των φώτων, οι λαμπτήρες

Η αλλαγή των φώτων, ανθρώπινες ανάγκες

Επιστρέψτε στη σελίδα που φιλοξενεί όλα τα θέματα Δ γενικής φυσικής.

Advertisements

3 thoughts on “Η αλλαγή των φώτων, είδη λαμπτήρων

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s